Kwasy karboksylowe, estry i tłuszcze — fiszki maturalne
Zestaw fiszek CKE poziom rozszerzony obejmujący moc kwasów karboksylowych, estryfikację, hydrolizę i zmydlanie.
Keyboard Shortcuts
💡 Pro tip: Use keyboard shortcuts for faster studying!
Study Smart Tips for Kwasy karboksylowe, estry i tłuszcze — fiszki maturalne
Master these concepts using proven study techniques that actually work:
Active Recall
Test yourself before flipping each card to strengthen memory retention
Spaced Repetition
Review difficult cards more frequently than easy ones
Multiple Sessions
Break study time into shorter, focused sessions
Explain Aloud
Verbalize answers to reinforce understanding
Questions Covered in This Set
10 cards to master
Dlaczego kwasy karboksylowe są mocniejsze od alkoholi i fenoli?
Bo anion karboksylanowy jest stabilizowany mezomerycznie — ładunek ujemny jest zdelokalizowany na dwa równocenne atomy tlenu (Ka octowego ≈10⁻⁵ vs fenol ≈10⁻¹⁰).
Jak podstawniki chlorowcowe wpływają na moc kwasu karboksylowego?
Wykazują efekt indukcyjny ujemny (–I): zmniejszają gęstość elektronową na grupie COOH, osłabiają wiązanie O–H i stabilizują anion → kwas mocniejszy. Szereg: CH₃COOH < CH₂ClCOOH < CHCl₂COOH < CCl₃COOH.
Nazwy zwyczajowe: C₁₅H₃₁COOH, C₁₇H₃₅COOH, C₁₇H₃₃COOH
Palmitynowy (heksadekanowy), stearynowy (oktadekanowy), oleinowy (kwas (Z)-oktadec-9-enowy, nienasycony).
Jak doświadczalnie odróżnić kwas octowy od fenolu?
Reakcja z Na₂CO₃: 2CH₃COOH + Na₂CO₃ → 2CH₃COONa + H₂O + CO₂↑ (wydziela się gaz). Fenol jest zbyt słaby, by wyprzeć CO₂ z węglanu.
Dlaczego kwas mrówkowy daje próbę Tollensa i Trommera?
Bo zawiera fragment aldehydowy (H–CO–OH) — redukuje Ag⁺ do lustra srebrnego i Cu(OH)₂ do ceglastego Cu₂O. To wyjątek wśród kwasów karboksylowych.
Oblicz pH i α dla 0,1 mol/dm³ CH₃COOH (Ka = 1,8·10⁻⁵)
[H⁺] = √(Ka·c) = √(1,8·10⁻⁶) ≈ 1,34·10⁻³ mol/dm³ → pH ≈ 2,87; α = 1,34·10⁻³/0,1 ≈ 1,34%.
Co pokazuje znakowanie ¹⁸O w estryfikacji?
Grupa –OH odrywa się od kwasu, a atom H od alkoholu — znacznik ¹⁸O z alkoholu trafia do cząsteczki estru, nie do wody.
Dlaczego kwasy karboksylowe mają wyższe temperatury wrzenia niż alkohole o podobnej masie?
Tworzą dimery połączone dwoma wiązaniami wodorowymi, co wymaga więcej energii do rozerwania.
Jaki odczyn ma wodny roztwór CH₃COONa i dlaczego?
Zasadowy — hydroliza anionowa: CH₃COO⁻ + H₂O ⇌ CH₃COOH + OH⁻ (anion słabego kwasu).
Jak nazywa się ester CH₃COOC₂H₅ i jak powstaje?
Etanian etylu (octan etylu); z CH₃COOH + C₂H₅OH w obecności stężonego H₂SO₄ (katalizator i środek odwadniający), reakcja odwracalna.
