Układ okresowy i trendy właściwości
Fiszki o promieniu atomowym, energii jonizacji i elektroujemności — w ujęciu wymaganym na maturze CKE (PR).
Keyboard Shortcuts
💡 Pro tip: Use keyboard shortcuts for faster studying!
Study Smart Tips for Układ okresowy i trendy właściwości
Master these concepts using proven study techniques that actually work:
Active Recall
Test yourself before flipping each card to strengthen memory retention
Spaced Repetition
Review difficult cards more frequently than easy ones
Multiple Sessions
Break study time into shorter, focused sessions
Explain Aloud
Verbalize answers to reinforce understanding
Questions Covered in This Set
10 cards to master
Co oznacza numer okresu i numer grupy (bloki s, p) w układzie okresowym?
Numer okresu = główna liczba kwantowa n ostatniej powłoki; numer grupy (s i p) = liczba elektronów walencyjnych.
Efektywny ładunek jądra Z_eff — definicja i wzór przybliżony
Ładunek jądra odczuwany przez elektron walencyjny po uwzględnieniu ekranowania przez rdzeń: Z_eff ≈ Z − S. W okresie rośnie (np. Li ≈ 1,3; F ≈ 5,2).
Jak zmienia się promień atomowy w okresie i w grupie? Dlaczego?
W okresie (→) maleje — rośnie Z_eff przy tej samej liczbie powłok. W grupie (↓) rośnie — przybywa powłok i rośnie ekranowanie.
Dlaczego kation jest mniejszy, a anion większy od atomu?
Kation traci całą zewnętrzną powłokę (Na 186 pm → Na⁺ 102 pm); anion ma ten sam ładunek jądra, ale więcej elektronów, więc odpychanie zwiększa promień (Cl 99 → Cl⁻ 181 pm).
Uszereguj jony izoelektronowe N³⁻, O²⁻, F⁻, Na⁺, Mg²⁺, Al³⁺ wg malejącego promienia i uzasadnij
N³⁻ > O²⁻ > F⁻ > Na⁺ > Mg²⁺ > Al³⁺. Przy tej samej liczbie elektronów (10) im większy ładunek jądra, tym silniejsze przyciąganie i mniejszy promień.
Zdefiniuj I energię jonizacji (z równaniem)
Energia oderwania najsłabiej związanego elektronu od atomu w stanie gazowym: X(g) → X⁺(g) + e⁻, ΔH = E₁ > 0. W okresie rośnie, w grupie maleje.
Dwie anomalie energii jonizacji ulubione przez CKE
Be→B i Mg→Al (spadek: elektron z orbitalu p, wyżej energetycznie i lepiej ekranowany niż zapełniony s) oraz N→O i P→S (spadek: sparowanie elektronów w jednym orbitalu p i ich odpychanie).
Jak z tabeli kolejnych energii jonizacji odczytać grupę pierwiastka? (przykład Mg)
Szukasz skokowego wzrostu. Mg: 738; 1451; 7733 kJ/mol — ogromny skok przy E₃ oznacza naruszenie rdzenia neonowego → 2 elektrony walencyjne → grupa 2.
Elektroujemność — definicja i trendy
Miara zdolności atomu w cząsteczce do przyciągania wspólnej pary elektronowej (skala Paulinga). W okresie rośnie, w grupie maleje; maksimum F (4,0), O (3,5), N i Cl (3,0).
Jak z ΔE (różnicy elektroujemności) ocenić charakter wiązania?
ΔE = 0 → kowalencyjne niespolaryzowane (Cl₂, O₂); 0 < ΔE < 1,7 → kowalencyjne spolaryzowane (HCl: 0,9); ΔE ≥ 1,7 → jonowe (NaCl: 2,1).
