Nuklidy, izotopy i masa atomowa
Fiszki utrwalające pojęcia nuklidu, izotopów, obliczenia średniej masy atomowej i typy przemian promieniotwórczych w ujęciu matury CKE (PR).
Keyboard Shortcuts
💡 Pro tip: Use keyboard shortcuts for faster studying!
Study Smart Tips for Nuklidy, izotopy i masa atomowa
Master these concepts using proven study techniques that actually work:
Active Recall
Test yourself before flipping each card to strengthen memory retention
Spaced Repetition
Review difficult cards more frequently than easy ones
Multiple Sessions
Break study time into shorter, focused sessions
Explain Aloud
Verbalize answers to reinforce understanding
Questions Covered in This Set
10 cards to master
Nuklid — definicja i zapis
Konkretny rodzaj jądra atomowego określony przez liczbę atomową Z i liczbę masową A; zapis ᴬ_Z X, np. ³⁵₁₇Cl.
Jak obliczyć liczbę neutronów w nuklidzie?
N = A − Z. Np. dla ³⁵₁₇Cl: 35 − 17 = 18 neutronów.
Ile elektronów ma jon ²⁷₁₃Al³⁺?
10 elektronów (Z = 13, minus 3 oddane elektrony).
Izotopy — czym się różnią i czym są podobne?
Mają to samo Z, różne A (różna liczba neutronów). Właściwości chemiczne praktycznie identyczne (decydują elektrony), fizyczne różne (masa, gęstość, trwałość jądra, efekt izotopowy).
Izobary vs izotony
Izobary: ta sama liczba masowa A, różne Z (⁴⁰₁₈Ar i ⁴⁰₂₀Ca). Izotony: ta sama liczba neutronów (¹³₆C i ¹⁴₇N — po 7 neutronów).
Wzór na średnią masę atomową pierwiastka
m_śr = Σ(pᵢ · mᵢ)/100%, czyli średnia ważona mas izotopów, gdzie wagami są procenty ATOMOWE (nie masowe!).
Oblicz: ³⁵Cl (34,969 u; 75,76%) i ³⁷Cl (36,966 u; 24,24%)
0,7576·34,969 + 0,2424·36,966 = 26,49 + 8,96 = 35,45 u — wartość z układu okresowego.
Zadanie odwrotne: bor 10,81 u z ¹⁰B (10,013) i ¹¹B (11,009) — udziały?
10,013x + 11,009(1−x) = 10,81 → x = 0,199/0,996 = 0,1998, czyli ok. 20,0% ¹⁰B i 80,0% ¹¹B. Test bliskości: 10,81 bliżej 11, więc cięższego izotopu jest więcej.
Rozpady α, β⁻, β⁺ — zmiany A i Z
α: emisja ⁴₂He, A −4, Z −2. β⁻: neutron→proton, A bez zmian, Z +1. β⁺: proton→neutron, A bez zmian, Z −1. γ: A i Z bez zmian.
²³²₉₀Th → ²⁰⁸₈₂Pb: ile rozpadów α i β⁻?
ΔA = 24 → 24/4 = 6 rozpadów α (Z spadłoby do 78); brakujące 82 − 78 = 4 jednostki to 4 rozpady β⁻.
