Alkohole, fenole, aldehydy i ketony — powtórka CKE
Fiszki utrwalające właściwości, reakcje utleniania oraz próby Tollensa i Trommera na poziomie rozszerzonym.
Keyboard Shortcuts
💡 Pro tip: Use keyboard shortcuts for faster studying!
Study Smart Tips for Alkohole, fenole, aldehydy i ketony — powtórka CKE
Master these concepts using proven study techniques that actually work:
Active Recall
Test yourself before flipping each card to strengthen memory retention
Spaced Repetition
Review difficult cards more frequently than easy ones
Multiple Sessions
Break study time into shorter, focused sessions
Explain Aloud
Verbalize answers to reinforce understanding
Questions Covered in This Set
10 cards to master
Czym różni się alkohol od fenolu (definicja CKE)?
W alkoholu grupa –OH jest przy węglu o hybrydyzacji sp³ (nasyconym), w fenolu — przy węglu sp² pierścienia aromatycznego.
Produkty utleniania alkoholi I-, II- i III-rzędowych
I-rzędowy → aldehyd → kwas karboksylowy; II-rzędowy → keton; III-rzędowy → nie utlenia się w łagodnych warunkach (brak H przy węglu z –OH).
Napisz równanie utleniania etanolu tlenkiem miedzi(II)
CH₃CH₂OH + CuO →(T) CH₃CHO + Cu + H₂O
Dlaczego fenol reaguje z NaOH, a etanol nie?
Anion fenolanowy jest stabilizowany rezonansowo przez pierścień, więc fenol jest kwasem (Kₐ ≈ 10⁻¹⁰) silniejszym od wody; alkohole są słabszymi kwasami niż woda i z NaOH nie reagują.
Reakcja fenolu z wodą bromową
C₆H₅OH + 3 Br₂ → 2,4,6-tribromofenol↓ (biały osad) + 3 HBr; bez katalizatora, bo pierścień jest aktywowany grupą –OH.
Jak odróżnić glicerol od etanolu?
Świeżo strącony Cu(OH)₂: glicerol (sąsiadujące grupy –OH) daje szafirowoniebieski roztwór kompleksu, etanol nie reaguje.
Co obserwujemy w próbie Tollensa z aldehydem?
Wytrącenie metalicznego srebra — lustro srebrne na ściankach probówki; aldehyd utlenia się do soli kwasu karboksylowego (ketony nie reagują).
Co obserwujemy w próbie Trommera (Cu(OH)₂, ogrzewanie)?
Niebieski osad Cu(OH)₂ zmienia się w ceglastoczerwony osad Cu₂O; aldehyd utlenia się do kwasu.
Reguła Zajcewa w dehydratacji alkoholi
Przy eliminacji wody (stęż. H₂SO₄, ok. 170 °C) wodór odrywa się od węgla o mniejszej liczbie atomów wodoru — powstaje alken bardziej podstawiony, np. but-2-en z butan-2-olu.
Jak wykryć fenol odczynnikiem nieorganicznym?
Roztwór FeCl₃ daje z fenolem intensywne fioletowe zabarwienie.
